Quay video, livestream cảnh tang thương, vô duyên hay phạm pháp?

Hôm đó xảy ra vụ tai nạn xe máy của một gia đình 3 người với xe tải, khiến người mẹ và đứa con nhỏ bị thương nặng. Người cha khi đó hoảng loạn, khóc rất thương tâm.

Trong khi người dân đang khẩn trương gọi cấp cứu, sơ cứu nạn nhân, thì một nhóm thanh niên đứng quanh hiện trường rút điện thoại ra dí sát vào mặt người cha và những nạn nhân để quay clip.

Một số người dân chứng kiến tỏ ra khó chịu, nhắc nhở: "Lúc này nên hỗ trợ đưa người đi cấp cứu, đừng quay phim vô duyên như thế".

Tuy nhiên, nhóm thanh niên lập tức phản ứng: "Người ta chưa lên tiếng thì bác ý kiến gì. Không có bọn tôi quay thì bác lên mạng có cái gì mà xem. Bọn tôi có ý tốt, muốn mọi người biết tai nạn để rút kinh nghiệm và quyên tiền giúp đỡ". Thậm chí, họ còn chen lấn, giơ điện thoại sát tận mặt nạn nhân đang trong cơn nguy kịch, mặc kệ sự đau đớn và yêu cầu của gia đình.

Tôi cho rằng hành vi quay clip và phát tán như vậy không chỉ vô cảm, xúc phạm danh dự và quyền riêng tư của họ mà còn khiến nỗi đau tinh thần thêm trầm trọng.

Từ tình huống này, tôi muốn hỏi luật sư, việc quay phim, chụp ảnh người gặp nạn, hoặc các đám tang, cảnh đau thương mà không xin phép, rồi đăng tải lên mạng xã hội, có vi phạm pháp luật hay không?

Người bị quay, hoặc gia đình họ, có quyền yêu cầu gỡ bỏ video, thậm chí kiện đòi bồi thường thiệt hại về tinh thần hay không?

Độc giả Đình Lập

>>Luật sư Phạm Thanh Bình tư vấn

Theo khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền của cá nhân đối với hình ảnh: "Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý".

Trong tình huống bạn đưa ra, một số người dù chưa được sự đồng ý của người gặp nạn nhưng tự ý quay video và đăng tải lên mạng xã hội đã xâm phạm quyền hình ảnh của gia đình gặp nạn kia. Việc tự ý quay video, thu thập hình ảnh cá nhân của những người bị tai nạn khi chưa có sự đồng ý của họ không chỉ là hành đáng lên án về mặt đạo đức mà còn là hành vi trái pháp luật, tùy vào tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm, người có hành vi đó có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị xử lý hình sự.

- Về xử phạt hành chính: Người nào có hành vi thu thập thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân về phạm vi, mục đích của việc thu thập và sử dụng thông tin đó sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, theo quy định tại khoản 1 Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP.

- Về xử lý hình sự: Người nào có hành vi đăng hình ảnh người khác không xin phép gây hậu quả nghiêm trọng, xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác sẽ bị truy cứu trách nhiệm về tội Làm nhục người khác, theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015.

Bên cạnh đó, người đăng tải, sử dụng thông tin của người khác còn buộc phải hủy bỏ thông tin cá nhân do thực hiện hành vi vi phạm.

Về quyền của chủ thông tin:

Theo quy định tại khoản 3 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015: "Việc sử dụng hình ảnh mà vi phạm quy định tại Điều này thì người có hình ảnh có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật".

Như vậy, người bị ghi hình hoàn toàn có quyền yêu cầu gỡ bỏ video có hình ảnh liên quan đến mình. Trong trường hợp người đăng tải video không thiện chí, người bị ghi hình có thể khởi kiện yêu cầu tòa án ra quyết định buộc người vi phạm phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh và bồi thường thiệt hại cho mình.

Luật sư Phạm Thanh Bình
Công ty Luật Bảo Ngọc, Hà Nội

Nguồn: vnexpress.net